پنجعلی پور سپیده، مصدقراد علیمحمد، میرمولایی سیدهطاهره، عباسی محمود، شهبازی صیقلده شیرین. چالشهای اقتصادی و حقوق جنین: یک مرور حیطهای. مجله علمی پژوهشی حقوق پزشکی. 1405; 20 (61) :722-735
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-2136-fa.html
1- گروه مامایی و سلامت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.،
2- دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.،
3- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.،
4- گروه مامایی و سلامت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. مرکز تحقیقات مراقبت پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
چکیده:
زمینه و هدف: حقوق جنین در ایران در بستر تعامل میان مبانی فقهی، قواعد حقوقی و شرایط اجتماعی ـ اقتصادی شکل گرفته است. شواهد نشان میدهد که فشارهای اقتصادی میتوانند از طریق کاهش دسترسی به مراقبتهای بارداری، تغذیه مناسب و حمایتهای اجتماعی، تحقق حق حیات و حق سلامت جنین را با چالش مواجه کنند. این مطالعه با هدف شناسایی ابعاد حقوق جنین و بررسی چالشهای اقتصادی مؤثر بر تحقق آن در ایران انجام شد.
روش: این پژوهش به روش مرور حیطهای و بر اساس چهارچوب آرکسی و اومالی انجام شد. جستجوی نظاممند مطالعات فارسی و انگلیسی در پایگاههای اطلاعاتی معتبر صورت گرفت. پس از غربالگری و ارزیابی، مطالعات مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. دادهها به صورت کیفی و با رویکرد تحلیل محتوا بررسی شدند.
ملاحظات اخلاقی: جنبههای اخلاقی مطالعات کتابخانهای شامل رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری علمی و استناددهی صحیح به منابع رعایت شده است.
یافتهها: نتایج نشان داد که حقوق جنین در ادبیات فقهی، حقوقی و سلامت عمدتاً در سه حوزه حقوق پزشکی، حقوق اخلاقی و حقوق اقتصادی/ مدنی دستهبندی میشود. در این میان، حق حیات و حق سلامت به عنوان حقوق بنیادین جنین شناخته شدهاند. همچنین چالشهایی مانند فقر، هزینههای بالای مراقبتهای بارداری و زایمان، بیکاری، تغذیه ناکافی و نبود حمایت نهادی میتوانند به تأخیر در مراجعه به خدمات سلامت، افزایش آسیبپذیری مادر و در برخی موارد گرایش به سقط جنین منجر شوند.
نتیجهگیری: یافتههای این مرور حیطهای نشان میدهد که تحقق حقوق جنین صرفاً به قوانین فقهی و حقوقی وابسته نیست، به ویژه از شرایط اقتصادی و میزان دسترسی خانوادهها به حمایتهای اجتماعی و خدمات سلامت تأثیر میپذیرد. بنابراین تقویت سیاستهای حمایتی، عدالت در سلامت و حمایت از مادران باردار میتواند در حفظ حقوق جنین مؤثر باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1405/1/20 | پذیرش: 1405/4/6